ประเพณีลอยโขมด : สืบสานวัฒนธรรมสู่การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในจังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

บทความเรื่อง ประเพณีลอยโขมด : สืบสานวัฒนธรรมสู่การเสริมสร้างความเข้มแข็งของ
ชุมชนในจังหวัดลำพูน มีวัตถุประสงค์เพื่อชี้ให้เห็นถึง ประเพณีลอยโขมดในสถานการณ์โควิด-19 กับ
การสืบสานประเพณี อันเป็นวัฒนธรรมที่มีความสำคัญต่อวิถีการดำเนินชีวิตของคนในชุมชน
วัฒนธรรมย่อมเปลี่ยนแปลงไปตามเงื่อนไข กาลเวลา และสถานการณ์ปัจจุบัน ประเพณีลอยโขมดเป็น
ประเพณีที่ชาวบ้านตำบลต้นธง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน รวมถึงพื้นที่ใกล้เคียง จัดขึ้นในช่วงเดือนยี่
คืนวันเพ็ญเดือนสิบสอง ชาวบ้านนำกาบกล้วยมาทำเป็นกระทงทรงกระโจมสำหรับใส่สิ่งของต่าง ๆ
ลอยไปตามลำน้ำกวงบริเวณหน้าวัดรมณียาราม หรือวัดกู่ระมัก ในกลางคืนมีการจุดเทียนในกระทงท า
ให้เกิดแสงแวววาวกระทบกับผิวน้ำในคืนวันเพ็ญ คล้ายกับดวงไฟของผีโขมด ซึ่งผีโขมด เป็นชื่อเรียก ผี
ป่า ที่ออกหากินในเวลากลางคืน มีพะเนียงไฟมองเห็นเป็นระยะชาวล้านนาจึงเรียกว่า “ลอยโขมด” ใน
กิจกรรมจะมีการบรรยายและสาธิตให้ความรู้เกี่ยวกับการทำโขมด การก่อเจดีย์ทราย การทำประตูป่า
และการแห่ขบวนโขมดหลวงและพิธีลอยโขมดในช่วงค่ำ มีการเตรียมข้าวปลาอาหารเป็นพิเศษ เพื่อไป
ทำบุญถวายเป็นพุทธบูชา การฟังเทศน์เทศมหาชาติ(ออนไลน์) ตอนเย็นสวดเจริญพระพุทธมนต์
กิจกรรมเหล่านี้ทำให้เกิดการฟังธรรม เพื่อขัดเกลาจิตใจและเกิดภูมิปัญญาในการจัดทำเครื่อง
สักการะบูชา ทำให้ชุมชนมาร่วมกันประกอบกิจกรรมด้วยความสามัคคี ภายใต้มาตรการเฝ้าระวังเว้น
ระยะห่างแม้สถานการณ์ทางสังคมเปลี่ยนไป แต่คนในชุมชนยังคงอนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรม ใน
ปัจจุบันเป็นที่รู้จักของคนทั่วไปทั้งในและต่างประเทศ เป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
นอกเหนือจากสิ่งอื่นใดไม่ว่าจะประกอบพิธีกรรมใดทางศาสนา ต้องคำนึงถึงความปลอดภัยของชุมชน
เป็นหลัก ซึ่งนำไปสู่การสืบสานวัฒนธรรม สู่การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนสืบไป