วัฒนธรรมเชิงพุทธแบบล้านนากับการแก้ปัญหาการฆ่าตัวตาย

บทคัดย่อ

องค์การอนามัยโลก ได้คาดการณ์ไว้ว่าในปี ค.ศ. 2020 ในทุก ๆ 20 วินาที จะมีคนฆ่าตัวตาย 1 คน การฆ่าตัวตายเป็นสาเหตุการตายลำดับที่ 3 ของสาเหตุการตาย การแก้ปัญหาการฆ่าตัวตายถือได้ว่าเป็นวาระเร่งด่วนที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างรวดเร็ว อัตราการฆ่าตัวตายในปัจจุบันทวีความถี่มากขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องด้วยสภาพทางสังคม เศรษฐกิจ การเมืองที่อาจเป็นปัญหาหรือเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดการฆ่าตัวตาย

ในทางพุทธศาสนา การฆ่าตัวตายถือเป็นบาปมหันต์ เพราะผิดศีล 5 ในข้อที่ 1 ซึ่งไม่ได้หมายเพียงการเข่นฆ่าชีวิตอื่น แต่ยังหมายรวมถึงการฆ่าตัวตายด้วย ซึ่งหลักธรรมที่สามารถนำมาแก้ปัญหาการฆ่าตัวตายที่มีสาเหตุมาจากความทุกข์ทั้งหลายได้คือ อริยสัจ 4 และอริยมรรค 8 และประการสำคัญ อิทธิพลของพระพุทธศาสนาที่มีผลต่อวิถีชีวิตของชุมชน โดยเฉพาะในล้านนานั้นได้รับอิทธิพลอย่างมาก ซึ่งวิถีวัฒนธรรมต่างก็ได้รับอิทธิพลมาจากพระพุทธศาสนาทั้งสิ้น มีความเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา ความเชื่อ และหลักธรรม ซึ่งนำมาประยุกต์ใช้ อันได้แก่ การทำบุญในวันพระ หรือวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เช่น การทำบุญตักบาตร การเข้าวัดฟังธรรม การปฏิบัติตนตามหลักศีล 5 หลักอริยสัจ 4 การเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ความเมตตากรุณา การให้อภัย และการมีส่วนร่วมในชุมชน เป็นต้น

ดังนั้นแล้ว การประยุกต์ใช้หลักธรรมทางพุทธศาสนามาเป็นเครื่องมือในการลดการฆ่าตัวตายนั้นจะต้องมีการส่งเสริมให้เกิดองค์ความรู้ที่สามารถนำไปใช้ได้อย่างแท้จริง โดยเฉพาะหลักอริยสัจ 4 นั้นถือได้ว่าเป็นหลักธรรมที่สามารถนำไปแก้ไขปัญหาได้ทั้งในขณะที่มีปัญหาเกิดขึ้น หรือแม้กระทั่งไม่สามารถคิดหาทางออกจนคิดที่จะฆ่าตัวตาย