ตุงสามหาง : ปริศนาธรรม คติความเชื่อของชาวล้านา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือ 1. เพื่อศึกษาประวัติและความเป็นมาของตุงสามหาง 2. เพื่อศึกษาเกี่ยวกับปริศนาธรรมที่ปรากฏในตุงสามหางของชาวล้านนา ซึ่งเป็นบทความวิชาการทางด้านการศึกษา ค้นคว้าเชิงเอกสาร พบว่า ตุงสามหาง อันเป็นธงสัญลักษณ์ของตุงที่ใช้ในงานศพ มีรูปร่างคล้ายคลึงกับรูปกายของมนุษย์ และมีชายตุงอยู่สามชาย ความหมายของตุงสามชายหรือตุงสามหางหมายถึง ไตรวัฏฏ์ คือวงจรแห่งทุกข์ ได้แก่ กิเลส กรรม และวิบาก หรือไตรลักษณ์ คือ ความไม่เที่ยงแท้ ความเป็นทุกข์ ความมิใช่ตัวตน คือความไม่เที่ยง ของสังขาร คือ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ตุงสามหางเปรียบได้ ดั่งกับปริศนาธรรม ทั้งยังเป็นอุทาหรณ์และเครื่อง เตือนสติให้ได้คิดไปหลายอย่าง ผู้ถือตุงสามหางนิยมให้ผู้มีความฉลาดหลักแหลม และเป็นผู้ที่ที่มีความประพฤติตนอยู่ นความดีงามของศีลธรรมด้วย ตุงสามหางนี้เมื่อคนเรา ละสังขารไปแล้ว ต้องได้ไปรับกรรมที่ตนทำไว้ขณะยังมีชีวิตอยู่ และต้องขึ้นไปกราบไหว้พระธาตุเกตุแก้วจุฬามณีที่อยู่บนสรวงสวรรค์ โดยจะใช้ตุงสามหางนี้เป็นเครื่องสักการะ