แนวทางการพัฒนาป็ญญาที่ปรากฏในพระราชนิพนธ์เรื่องพระมหาชนก

บทคัดย่อ

จากการศึกษาพบว่า การพัฒนาปัญญาในทางพระพุทธศาสนามีแนวทาง 2 ประการ คือ 1) การ
พัฒนาปัญญาตามหลักปัญญาวุฒิธรรม 2) การพัฒนาปัญญาตามหลักไตรสิกขา อุปสรรคในการพัฒนาปัญญา ได้แก่
ตัณหา มานะ ทิฏฐิ นิวรณ์ และอโยนิโสมนสิการ ในพระราชนิพนธ์เรื่องพระมหาชนกมีแนวทางการพัฒนาปัญญาตาม
แนวคิดการฟื้นฟูมะม่วง 9 ประการ ได้แก่ 1) เพาะเม็ดมะม่วง 2) ถนอมรากที่ยังมีอยูํให้งอกใหมํ 3) ปักชํากิ่งที่เหมาะ
แก่การปักชํา 4) เอากิ่งดีมาเสียบยอดกิ่งของต้นที่ไม่มีผลให้มีผล 5) เอาตามาต่อกิ่งของอีกต้น 6) เอากิ่งมาทาบกิ่ง 7) 
ตอนกิ่งให้ออกราก 8) รมควันต้นที่ไม่มีผลให้ออกผล 9) ทําชีวาณูสงเคราะห์ ความสัมพันธ์ของแนวทางการพัฒนา
ปัญญาตามหลักพระพุทธศาสนากับพระราชนิพนธ์เรื่องพระมหาชนก มีความสอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาปัญญา
ตามหลักพระพุทธศาสนา ที่ครอบคลุมทั้งศีล สมาธิ ปัญญา และสอดคล้องกับหลักปัญญาวุฒิธรรม 4 ประการด้วย