การอนุรักษ์นาคทันต์และธรรมาสน์บุษบกล้านนา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่อง การอนุรักษ์นาคทันต์และธรรมาสน์บุษบกล้านนา เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพโดยมี
วัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาข้อมูล สารสนเทศ และแหล่งงานศิลปกรรมนาคทันต์และธรรมมาสน์บุษบกแบบ
ล้านนา 2) เพื่อศึกษากระบวนการสร้างนาคทันต์และธรรมมาสน์บุษบกล้านนา 3) เพื่อเสนอแนวทางการอนุรักษ์นาค
ทันต์และธรรมมาสน์บุษบกล้านนา วัดบ้านโป่ง อําเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย โดยผู้วิจัยได้ใช้เครื่องมือในการเก็บ
ข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง (Structured Interview) และการสัมมนากลุ่มย่อย (Focus Group)
ผลการวิจัยพบว่าจากการการศึกษาวัตถุประสงค์ข้อที่ 1) เมื่อมีการสร้างสรรค์คุณคําเชิงสุนทรียะให้เกิดขึ้น ทั้งที่
มนุษย์สร้างขึ้นและเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติย้อมสูญสลายไปตามกาลเวลา ยังหลงเหลือเศษซาก ร่องรอยโครงสร้างที่
เคยดําเนินอยู่ในอดีตให้ได้หวนระลึกถึง ประวัติศาสตร์จึงเป็นศาสตร์หนึ่งที่เกิดขึ้นเพื่อรวบรวม ศึกษา รวมถึงอนุรักษ์
เพื่อให้เห็นถึงลําดับของจุดกําเนิดที่เปลี่ยนแปลงมาเป็นปัจจุบัน วัตถุประสงค์ข้อที่ 2) การอนุรักษ์ ตามพจนานุกรม 
หมายถึง การรักษาให้คงเดิม ดังนั้น การอนุรักษ์ศิลปกรรมไทย จึงหมายถึง การรักษาศิลปกรรมที่สร้างขึ้นบนผืน
แผ่นดินไทย อันเป็นวัฒนธรรมของเผ่าพันธุ์ให้คงอยู่เป็นมรดกของชนรุ่นหลัง วัตถุประสงค์ข้อที่ 3) การถ่ายทอดงาน
อนุรักษ์จึงต้องมีกระบวนการขั้นตอนที่ชัดเจน ให้เป็นแบบอย่างให้แก่ชาวบ้าน หรือผู้ที่มีความสนใจในการสืบสาน
งานต่อเชิงอนุรักษ์ให้กับศิลปกรรม วัตถุและดํารงไว้นานเท่านาน สามารถเป็นแหล่งเรียนรู้การศึกษาการข้อมูลใน
ศิลปกรรมของชาติ ถึงประวัติศาสตร์ความเป็นมา ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ของคนสมัยก่อน ในการคํานึงถึง
ศิลปะวัตถุที่ใช้ประกอบความเชื่อ พิธีกรรม ประเพณี ศาสนา และวัฒนธรรมให้สอดคล้องกับชีวิตความเป็นอยู่ของ
ผู้คนสมัยกํอน โดยนําหลักการศิลปะเชิงความงามมาใช้ในชีวิตประจําวัน อันเป็นจิตใจละเอียดอ่อนปราณีต เพื่อเกิด
การตระหนักรู้ถึงคุณคําในศิลปกรรมของชาติ และเกิดความหวงแหงนสมบัติอันงดงามล้ําคําและการอนุรักษ์
ศิลปกรรมให้ดํารงอยู่สืบไป