การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากร เทศบาลตำบลสายน้ำคำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ ๑) เพื่อศึกษาการใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลสายน้ำคำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ๒) เพื่อเปรียบเทียบการใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลสายน้ำคำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล ๓) เพื่อศึกษาปัญหา และข้อเสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหาการใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลสายน้ำคำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ตามความคิดเห็นของประชาชน และ ๔) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการตามหลักอิทธิบาท ๔ ไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลสายน้ำคำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง คือ ประชากรในเขตเทศบาลตำบลสายน้ำคำ จำนวน ๕,๕๗๘ คน ทำการสุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างของ ทาโร่ ยามาเน่ ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่าง จำนวน ๓๗๓ คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม และทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปเพื่อการวิจัยทางสังคมศาสตร์ เพื่อหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) ในการอธิบายลักษณะของข้อมูลทั่วไป และทำการทดสอบสมมติฐานด้วยการทดสอบค่าที (t-test) และค่าเอฟ (F-test) ด้วยการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One Way ANOVA) เมื่อพบว่ามีความแตกต่าง จึงทดสอบความแตกต่างรายคู่ด้วยวิธีต่างนัยสำคัญที่น้อยที่สุด (Least Significant Difference : LSD) ในส่วนของคำถามปลายเปิดที่แสดงปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะ ผู้วิจัยทำการจัดกลุ่มตามประเด็นที่กำหนดไว้ในแบบสอบถามปลายเปิด จากนั้นทำการวิเคราะห์ โดยใช้การแจกแจงความถี่ (Frequency) และข้อมูลจากการสัมภาษณ์ จำนวน ๗ รูป/คน ผู้วิจัยทำการจัดกลุ่มข้อมูลตามสาระสำคัญของประเด็นการสัมภาษณ์ จากนั้นทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาด้วยวิธีพรรณนาเป็นความเรียง

ผลการวิจัยพบว่า

๑. ระดับการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลสายน้ำคำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย พบว่า บุคลากรเทศบาลตำบลสายน้ำคำ มีระดับการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงาน ค่าเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับ มาก (x̄ = ๓.๘๗)

๒. ผลการเปรียบเทียบระดับการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลสายน้ำคำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ด้วยการทดสอบสมมติฐานโดยการวิเคราะห์ความแตกต่าง จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ, อายุ, ระดับการศึกษา, รายได้ต่อเดือน และอาชีพ พบว่า บุคลากรเทศบาลตำบลสายน้ำคำ ที่มีเพศ, อายุ, ระดับการศึกษา, และรายได้ต่อเดือน มีระดับการปฏิบัติงานตามหลักอิทธิบาท ๔ ไม่แตกต่างกัน จึงปฏิเสธสมมติฐานที่ตั้งไว้ และบุคลากรเทศบาลตำบลสายน้ำคำ ที่มีอาชีพต่างกัน มีระดับการปฏิบัติงานตามหลักอิทธิบาท ๔ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ ๐.๐๑ จึงยอมรับสมมติฐานที่ตั้งไว้

๓. ผลการศึกษาปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลสายน้ำคำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย พบว่า ประชาชนมีส่วนร่วม หาแนวทางการแก้ไขปัญหาจากการดำเนินงานที่ผ่านมา เป็นส่วนน้อย ข้อเสนอแนะ เทศบาลตำบลสายน้ำคำ ควรเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วม หาแนวทางการแก้ไขปัญหาจากการดำเนินงานที่ผ่านมา

๔. ผลจากการสัมภาษณ์ แนวทางการพัฒนาการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลสายน้ำคำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย พบว่า ต้องมีการวางแผน ทำประชาพิจารณ์ ลงมือทำ และตรวจสอบงานโดยมีประชาชนมีส่วนร่วมทุกขั้นตอน จึงจะเกิดความสบายใจกับประชาชนแล้วความพึงพอใจในการปฏิบัติงานก็จะตามมา, การทำงานที่ปฏิบัติอยู่นั้นให้มีความรวดเร็วในการทำงาน ด้วยความขยันหมั่นเพียร, การทำงานทุกอย่างด้วยความเอาใจใส่ ต้องทำด้วยความตั้งใจ และปรารถนาดีต่อประชาชน, มีการช่วยกันคิดในแต่ละฝ่ายทั้งเทศบาล ประชาชนหาเหตุผล และเมื่อลงมือปฏิบัติอาจมีปัญหาเกิดขึ้นบ้าง ต้องมาร่วมด้วยช่วยกันตรวจสอบในสิ่งที่ทำว่าเป็นไปตามจุดมุ่งหมายที่แท้จริงของเทศบาลที่จะมอบให้ประชาชนได้ใช้ประโยชน์ต่อไป