ศึกษาพุทธธรรมที่ปรากฏในจิตรกรรมฝาผนังวัดราชบูรณะ

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัย โดยวัตถุประสงค์ศึกษา คือ (1) เพื่อศึกษาจิตรกรรมฝา
ผนังในพระพุทธศาสนาโดยรวม (2) เพื่อศึกษาจิตรกรรมฝาผนังวัดราชบูรณะ (3) เพื่อวิเคราะห์พุทธ
ธรรมที่ปรากฏในจิตรฝาผนังวัดราชบูรณะ ใช้รูปแบบการวิจัยเอกสาร (Document Research) พื้นที่
วิจัยใช้วัดราชบูรณะ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า
วัดในพระพุทธศาสนาของไทยมีองค์ประกอบสำคัญ คือ พระวิหาร อุโบสถ ศาลาทำบุญ มี
สถาปัตยกรรมทรงไทยแนวเดียวกัน ส่วนภายในอาคารนี้มีพื้นที่เหมาะสำหรับจิตรกรรมพุทธประวัติ
พระเวสสันดรชาดก หรือพระมาลัยเพื่อเป็นสื่อเผยแผ่ธรรม มีความเป็นศิลป์ศาสตร์แทนเนื้อความแห่ง
คำสอนมีสาระสำคัญของจิตรกรรมฝาผนังคือ พุทธประวัติ จึงกล่าวได้ว่า” วัดทางพระพุทธศาสนาเป็น
แหล่งศิลปวัฒนธรรมของชาติ” วัดราชบูรณะสร้างสมัยสุโขทัย มีเจดีย์หลวงที่เป็นสถาปัตยกรรม
สำคัญ อุโบสถใบเสมาคู่ ในอุโบสถมีจิตรกรรมการค้าขายทางน้ำ การสัญจรทางเรือ การสู้รบของหนุ
มานตามเทพนิยายรามเกียรติ์ นอกจากนี้มีจิตรกรรมเชิงสังคมคือ แฝดอิน-จัน ในวิหารหลวงมี
จิตรกรรมการผจญมารของพระพุทธเจ้า มีทัพช้าง ม้า สัตว์ร้ายมีพิษทั้งหลายยาตรามาทำร้ายแล้ว
พระองค์ก็เอาชนะได้ด้วยบุญญาบารมี แม่พระธรณีบีบน้ำจากมวยผมท่วมทับมารทั้งหลายตายหมดสิ้น
จิตรกรรมการสู้รบของหนุมานในอุโบสถ สื่อถึงกำเนิดโลกและชีวิต การปกครองตามหลักอธิปไตยที่
เน้นธรรมาธิปไตย กล่าวได้ว่า จิตรกรรมวัดราชบูรณะทุกแบบนั้นสื่อพุทธธรรมสำคัญ สร้างเป็นองค์
ความรู้ได้ว่า “มรดกจิตรกรรมของศาสนา บนฐานสี่เหลี่ยมของคำว่า “จิตรกรรมพุทธศิลป์ ถิ่นพุทธ
ศาสตร์ วัดราชพุทธธรรม นำประชาพาสุขใจ” (HB Model>BLRH)