อิทธิพลและลักษณะของผู้นำทางการเมืองของสตรีในยุคอาณาจักรหริภุญชัย

บทคัดย่อ

สตรีในสังคมล้านนคงไม่มีใครไม่รู้จักพระนางจามเทวีผู้ทรงอิทธิพลและผู้นำทางการเมืองการ
ปกครองนครหริภุญชัยที่ได้รับการยกย่องว่ามีบุคคลสำคัญของสังคมล้านนา ซึ่งต้องยอมรับว่า เวลา
กว่า 1,400 ปีทางประวัติศาสตร์มิได้เลือนหายไปจากสังคมล้านนาแม้แต่น้อย ยิ่งทำให้ผู้คนในกลุ่ม
สังคมภาคเหนือ และนักวิชาการแนวสตรีนิยมต่าง ๆ ต้องหันมาสู่การศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับพระนาง
จามเทวีอันเป็นสตรีหนึ่งเดียวที่ทรงพลังและมีอิทธิพลทางการปกครองนครหริภุญชัย รวมทั้งการขยาย
ฐานอำนาจการปกครองไปสู่เมืองอื่น ๆ ด้วยอัตลักษณ์ทางกายภาพปรากฏหลักฐานว่า พระพักตร์เป็น
รูปไข่ พระเนตรดำ พระขนงโก่งเรียวยาว พระนาสิกโด่งคมสัน ริมพระโอษฐ์แดงระเรื่อ พระทนต์เรียบ
ขาวสะอาด ขณะยุรยาตรพระวรกายอันอ่อนไหว  การก้าวพระบาทดุจพระนางหงส์ พระวรกายหอม
ดังกลิ่นดอกบัวหลวง เป็นต้น นอกจากนี้ลักษณะการปกครองท่านจะให้ความสำคัญต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ 
เป็นกัลยาณมิตรที่ดีต่อประชาชนและเมืองอื่น ๆ รวมทั้งการปกครองจะเป็นไปเพื่อความสงบของเมือง
หริภุญชัยอย่างถ้วนหน้ากัน ซึ่งปัจจุบันประชาชนจังหวัดลำพูนได้ยกย่องท่านไว้ในฐานะผู้ทำประโยชน์
และเป็นต้นของการปกครองให้สงบสุขร่วมเย็น จึงได้สร้างรูปเคารพเพื่อให้ประชาชน ทั่วไป
สักการะบูชาไว้ในลานเจ้าแม้จามเทวี อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน