วิธีการประยุกต์ใช้หลักมุทิตาในพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาหลักมุทิตาในพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาหลักการ
พัฒนามุทิตาในพระพุทธศาสนา และ3) เพื่อวิเคราะห์วิธีการประยุกต์ใช้หลักการมุทิตาในพระพุทธศาสนา เป็นการ
วิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร แล้วทำการวิเคราะห์เชิง
พรรณนา (Descriptive Analysis) ผลการวิจัยพบว่า 1) หลักมุทิตาในพระพุทธศาสนา พบว่า มุทิตา หมายถึง ความ
เบิกบานพลอยยินดี เมื่อผู้อื่นได้ดีหรือได้รับความสำเร็จ มีความสุข ความเจริญก้าวหน้า มุทิตาจึงเป็นคุณธรรมที่
สามารถกำจัดความอิจฉาริษยาได้หลักมุทิตายังเป็นส่วนประกอบหนึ่งในหลักพรหมวิหาร ซึ่งสามารถนำไป
ประยุกต์ใช้กับการบริหารงานของผู้บริหาร 2) หลักการพัฒนามุทิตาในพระพุทธศาสนา พบว่า ต้องพัฒนาจากจิตใจ
ก่อน เมื่อจิตใจเกิดมุทิตาแล้วก็จะแสดงต่อด้วยการกระทำหรือด้วยคำพูด การพัฒนามุทิตาด้วยหลักสมาธิ จึงเป็นการ
ฝึกจิตให้สงบ ฝึกให้จิตดี เกิดปัญญา คิดดี ทำดี แล้วจะเกิดมุทิตาต่อผู้อื่นด้วยความบริสุทธิ์ใจ 3) วิเคราะห์วิธีการ
ประยุกต์ใช้หลักการมุทิตาในพระพุทธศาสนา พบว่า มีหลักการประยุกต์ใช้มุทิตากับการพัฒนาจิต กับความศรัทธา
และกับความกตัญญูส่วนรูปแบบการประยุกต์ใช้มุทิตา พบว่ามีรูปแบบของการไหว้การกล่าวสรรเสริญ และการ
สักการะ/สิ่งของ ซึ่งหลักมุทิตามีวิธีการประยุกต์ใช้ในหลากหลายโอกาสและเหตุการณ์ อาทิ ประยุกต์ใช้หลักมุทิตา
กับการดำเนินชีวิตประจำวัน กับการบริหารงาน กับการเฉลิมฉลอง กับการต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง และกับการ
เข้ารับตำแหน่งใหม่ เป็นต้น