ศึกษาประเพณี พิธีกรรมกับคติความเชื่องานฌาปนกิจศพในกระแสบริโภคนิยมของวัดหนองไผ่ ตำบลโพธิ์กลาง อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้วัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาคติประเพณีพิธีกรรมงานฌาปนกิจศพในทาง
พระพุทธศาสนาเป็นอย่างไร 2 ศึกษาคติประเพณีพิธีกรรมงานฌาปนกิจศพของเขตเมืองนครราชสีมาเป็นอย่างไร 3
ศึกษาคติประเพณีพิธีกรรม กระบวนการกลายเป็นสินค้าของงานฌาปนกิจศพในกระแสบริโภคนิยมเป็นอย่างไรการ
วิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ซึ่งมีขั้นตอนในการวิจัยดังต่อไปนี้ ศึกษาค้นคว้าและ
รวบรวมข้อมูลจากเอกสารชั้นปฐมภูมิ ได้แก่พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ. 2539 ชั้น
ทุติยภูมิ (ได้แก่อรรถกถา ฎีกา อนุฎีกา คัมภีร์วิสุทธิมรรค และเอกสารรายงานการวิจัยที่เกี่ยวข้อง 2 สัมภาษณ์เจ้า
อาวาสวัดหนองไผ่ พระสงฆ์ลูกวัด 5 รูป ไวยาวัจกรวัด 1 คน ผู้ตกแต่งเมรุฌาปนกิจศพ 2 คน ร้านจำหน่ายหีบศพ 1
คน ร้านดอกไม้ 1 คน สัปเหร่อ คน แม่ครัว 2 คน 3.ยื่นหนังสือขอเข้าอนุญาตเข้าพื้นที่กับเจ้าอาวาสวัดหนองไผ่
ผู้นำชุมชนตำบลโพธิ์กลาง ประชาชนในพื้นที่ ส่งแบบสอบถามชุมชน ตำบลโพธิ์กลาง 4.เครื่องมือที่ใช้การสัมภาษณ์
การสนทนากลุ่มย่อย แบบสอบถาม และการสังเกตแบบมีส่วนร่วม 5.เรียบเรียงข้อมูล ตรวจสอบและวิเคราะห์ข้อมูล
ตามวัตถุประสงค์ ผลการศึกษา พบว่าค่าใช้จ่ายงานศพ ส่วนใหญ่เกิดจากคติค่านิยม จนกลายเป็นวัฒนธรรมของ
สังคม ความมีหน้ามีตาของเจ้าภาพ ค่าใช้จ่ายหลังเสียชีวิตคือ ค่าฉีดยารักษาสภาพศพ การแต่งศพ พิธีเชิญวิญญาณ
การบรรจุศพลงโลง พิธีรดน้ำศพ ค่าสถานที่ อาหารและเครื่องดื่ม ค่าถ่ายภาพวีดิโอ ค่าจัดดอกไม้หน้าศพ พิธีสวด
บำเพ็ญกุศล ค่าจัดการงานศพเฉลี่ยจะอยู่ที่ 319,000 บาท หลังการลดกระแสบริโภคนิยมคืองดเหล้าในงานศพ มีผล
เชิงบวก 3 ด้าน คือ 1.การประหยัด พึ่งตนเองได้ การพัฒนาด้านคุณธรรม จริยธรรม 2.ด้านสามัคคี เสียสละ อดทน
อดกลั้น ประหยัด ซื่อสัตย์ มีสัจจะ ให้เกียรติกัน เมตตาช่วยเหลือกันของประชาชนในต าบล และ 3. ด้านการตื่นตัว
เรื่องสร้างเครือข่ายสุขภาพ กลุ่ม ชมรม ทำความดีในด้านต่าง ๆ มีการรวมกลุ่มช่วยเหลือกันแบบเพื่อน และความเชื่อ
ของท้องถิ่นที่ให้ความสำคัญกับการจัดงานในประเพณีการตายมาก เพื่อเป็นการให้เกียรติแก่ผู้ที่เสียชีวิต